ในช่วงเหตุการณ์อุทกภัยทางภาคเหนือและภาคใต้ที่ผ่านมา คงจะได้ยินคำว่า "ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติ" "ระบบโทรมาตรเฝ้าระวังภัยพิบัติ" กันมาบ้าง แล้วเทคโนโลยีเหล่านี้คืออะไร ทำงานแบบไหน มีข้อดีอย่างไร ทำไมถึงบอกว่าช่วยติดตามระดับน้ำ แจ้งเตือนล่วงหน้า และสนับสนุนการบริหารจัดการน้ำท่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ มาทำความรู้จักกัน 


ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติ


ระบบโทรมาตรหรือระบบ SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) เป็นระบบตรวจ รวบรวม และจัดการข้อมูล ที่สามารถควบคุมการทำงานของอุปกรณ์และแสดงผลข้อมูลในระยะไกลผ่านระบบโครงข่ายการสื่อสารระหว่างศูนย์ควบคุมและสถานีสนาม (Local Station) โดยข้อมูลที่ระบบโทรมาตรสามารถตรวจวัดและประมวลผลเพื่อส่งไปศูนย์ควบคุมก็มักจะเป็นข้อมูลจำพวกระดับเสียง อุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณน้ำฝน ความเข้มแสง คุณภาพอากาศ ความกดอากาศ ความเป็นกรด-ด่าง ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ เป็นต้น



ดังนั้น ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติ ก็คือ ระบบโทรมาตรที่สามารถตรวจวัดและประมวลผลปริมาณน้ำฝน ระดับน้ำ สภาพอากาศ อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ ความเข้มแสง รวมถึงความกดอากาศ เพื่อนำมาใช้ในวางแผนรับมือสถานการณ์น้ำท่วม-น้ำแล้งนั่นเอง


89c1d70287-d953fdb0cc3d8cf78b228a7b.webp


ส่วนประกอบของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำ


ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติที่มีประสิทธิภาพจะประกอบไปด้วยส่วนประกอบหลัก 3 ส่วนด้วยกัน ได้แก่


1. หน่วยควบคุมระยะไกล


หน่วยควบคุมระยะไกล (​Remote Terminal Unit: RTU) คืออุปกรณ์ที่จะถูกเชื่อมต่ออยู่กับเครื่องมือตรวจวัดข้อมูลที่สถานีสนามหรือสถานีตรวจวัดข้อมูล ทำหน้าที่ในการนำเอาค่าที่ได้จากการตรวจวัดมาประมวลผลแล้วส่งไปแสดงผลที่ศูนย์ควบคุมผ่านระบบสื่อสาร รวมทั้งยังต้องรับคำสั่งการควบคุมอุปกรณ์จากศูนย์ควบคุมด้วย


2. ระบบสื่อสาร


ระบบสื่อสาร (Communication System) คือหนึ่งในส่วนประกอบของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติที่ทำหน้าที่ในการรับ-ส่งข้อมูลระหว่างศูนย์ควบคุมกับสถานีสนามให้เกิดความรวดเร็วอย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด เช่น วิทยุสื่อสาร Microwave  ดาวเทียม GPRS โครงข่ายโทรศัพท์ สายสัญญาณ เป็นต้น 


3. ศูนย์ควบคุม


ศูนย์ควบคุม (Master Station) เป็นศูนย์รวม จัดการ และแสดงผลข้อมูล รวมถึงสั่งการควบคุมอุปกรณ์ที่สถานีสนามทั้งหมด


การทำงานของโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำ


การทำงานของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติจะเริ่มจากการนำข้อมูลที่ได้จากอุปกรณ์ตรวจวัด อย่างอุปกรณ์ IoT เซนเซอร์วัดปริมาณน้ำฝนและอุปกรณ์ IoT เซนเซอร์วัดระดับน้ำซึ่งจะเชื่อมต่อระบบประมวลผลอย่างหน่วยควบคุมระยะไกล (​Remote Terminal Unit: RTU) ที่สถานีสนาม แล้วส่งข้อมูลเรียลไทม์หรือข้อมูลตามที่ตั้งค่าไว้ผ่านระบบสื่อสารไปแสดงผลยังศูนย์ควบคุม เพื่อนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ต่อไป อีกทั้งหากต้องการออกคำสั่งควบคุมอุปกรณ์ตรวจวัดให้เก็บค่าหรือข้อมูลตามที่กำหนด ก็สามารถสั่งได้จากศูนย์ควบคุมผ่านระบบสื่อสารส่งไปยังหน่วยควบคุมระยะไกลที่สถานีสนาม เพื่อสั่งให้อุปกรณ์ตรวจวัดทำตามคำสั่งที่กำหนดได้


29d779fa92-6cbd3e629ae45beca4d41b6d.webp

จุดเด่นของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำ


ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำ เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่จะช่วยเพิ่มศักยภาพในการบริหารจัดการน้ำ และการรับมือน้ำท่วม-น้ำแล้งของประเทศไทย เนื่องจากมีจุดเด่นที่ช่วยแก้ปัญหาการจัดเก็บข้อมูลในแบบเดิมไปสู่การจัดเก็บข้อมูลแบบใหม่ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น


1. กำหนดค่าได้


ลักษณะน้ำท่วมในแต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกัน บางพื้นที่มาจากฝนตก บางพื้นที่มาจากน้ำป่า บางพื้นที่มาจากการระบายน้ำ บางพื้นที่มาจากน้ำทะเลหนุน ดังนั้นการรับมือน้ำท่วมในแต่ละพื้นที่จึงไม่ควรเหมือนกัน ซึ่งระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติสามารถกำหนดค่าปริมาณน้ำหรือค่าต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อสั่งเก็บข้อมูล ประมวลผล แสดงข้อมูล และแจ้งเตือนได้ตามโจทย์เฉพาะพื้นที่


2. เห็นข้อมูลเรียลไทม์


ข้อมูลเรียลไทม์คือจุดเด่นที่สำคัญของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติ เนื่องจากส่วนประกอบของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติ ทั้งอุปกรณ์ตรวจวัด หน่วยควบคุมระยะไกล ระบบสื่อสาร และศูนย์ควบคุมที่ทำงานเชื่อมต่อกันอย่างมีประสิทธิภาพ จะทำให้การรับ-ส่งข้อมูลระหว่างสถานีสนามและศูนย์ควบคุมเป็นไปด้วยความรวดเร็วจึงทำให้เห็นข้อมูลได้แบบเรียลไทม์


3. ควบคุมได้ในระยะไกล


อีกจุดเด่นหนึ่งของระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติก็คือการควบคุมระยะไกล โดยสามารถรีโมตควบคุม พร้อมสั่งการอุปกรณ์ตรวจวัดที่เชื่อมต่อกับหน่วยควบคุมระยะไกลได้จากศูนย์ควบคุม ทำให้ผู้ใช้งานไม่ต้องเดินทางไปที่สถานีสนามเพื่อที่จะมอนิเตอร์ บันทึกข้อมูล หรือตั้งค่าด้วยตนเอง ช่วยลดทรัพยากรบุคคล ป้องกันความผิดพลาดของข้อมูลที่เกิดจากมนุษย์ ลดเวลาในการรวบรวมและจัดส่งข้อมูล รวมถึงป้องกันความเสี่ยงในชีวิตและทรัพย์สินของผู้ลงพื้นที่สถานีสนาม


4. มีความแม่นยำ


ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติมีประสิทธิภาพในการส่งข้อมูลแบบอัตโนมัติ โดยไม่ต้องผ่านบุคคลจึงช่วยลดข้อผิดพลาดของข้อมูล เพิ่มความครบถ้วนของข้อมูล อีกทั้งหากอุปกรณ์และระบบต่าง ๆ ที่เป็นส่วนประกอบของระบบโทรมาตรวัดระดับน้ำอัตโนมัติมีคุณภาพ ก็จะทำให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำ ครบถ้วนด้วย


5. เคลื่อนย้ายและติดตั้งง่าย


ปัจจุบันอุปกรณ์ที่เป็นองค์ประกอบระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติมีขนาดเล็กและติดตั้งง่าย จึงทำให้สะดวกในการเคลื่อนย้ายและใช้เวลาติดตั้งไม่นาน


6. นำไปใช้ประโยชน์ในการรับมือน้ำท่วมได้ดี


จากความแม่นยำ ครบถ้วน และรวดเร็วของข้อมูล พร้อมความสามารถในการกำหนดค่าได้ จึงทำให้การแสดงผลหรือรายงานผลที่ศูนย์ควบคุมระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำมีคุณภาพสูง ข้อมูลที่ได้จึงนำไปใช้งานต่อได้ทันที จึงช่วยในการประกอบการตัดสินใจที่ดีขึ้น นำไปสู่แนวทางการวางแผนและการปฏิบัติการเพื่อป้องกัน รับมือ แจ้งเตือน และช่วยเหลือในเรื่องน้ำท่วม-น้ำแล้ง รวมถึงการบริหารจัดการน้ำได้อย่างครอบคลุมทั้งในระยะสั้นและยาว


เมื่ออุทกภัยมีแนวโน้มเกิดบ่อยและรุนแรงขึ้น การรอรับมืออาจไม่เพียงพออีกต่อไป ข้อมูลระดับน้ำแบบเรียลไทม์จึงเป็นสิ่งจำเป็น ระบบโทรมาตรตรวจวัดระดับน้ำอัตโนมัติ จึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ท้องถิ่นเฝ้าระวัง ติดตามสถานการณ์น้ำ แจ้งเตือนทันท่วงที ตัดสินใจได้รวดเร็ว ลดความสูญเสีย และเพิ่มความพร้อมในการรับมือภัยพิบัติอย่างมีประสิทธิภาพ หากหน่วยงานใดที่ต้องการติดตั้งระบบโทรมาตรอัจฉริยะ พร้อมเชื่อมข้อมูลอัตโนมัติเข้าระบบศูนย์บัญชาการข้อมูลอัจฉริยะสามารถปรึกษาฟรีได้ที่ https://bedrockanalytics.ai/th#contact-us


ขอบคุณข้อมูล:

https://water.rid.go.th/hyd/scada/scada_uc.htm